Multimedia toepassen in een online presentatie

In een webinar vertel je een verhaal om je boodschap te verpakken. Zo blijft hij beter hangen. Hoe doe je dat? Met beeld, en jouw stem natuurlijk. Het komt – onder andere – aan op aantrekkelijke slides. Het loont om tijd te investeren in het snappen van de belangrijkste ontwerpprincipes. Doe mee aan onze spoc (small private online course) waarin je leert om krachtige slides te maken.

Wat leer je?

watenhoespocslides600

Klik om te vergroten

Hier zie je welke stappen je leert zetten om aantrekkelijke slides (of een Prezi) te maken. Om je voor te kunnen stellen waaraan we gaan werken, kun je de pdf downloaden. Voor elke stap heb ik een slide gemaakt.

Stappen in beeld

Hoe leer je?

Delen en bespreken

In de afbeelding hierboven zie je dat we verschillende manieren van leren afwisselen. De basis is een cursus in Moodle. Ik nodig je uit om een presentatie waar je op zit te zwoegen in te sturen. Dan komen we samen in een webinar. We geven elkaar feedback op intuïtie. We zijn ten slotte allemaal ervaren beeldkijkers. Al pratend over de slides ontdek je al een aantal principes. Je verlaat het webinar met drie suggesties die je meteen kunt toepassen.

Doen met uitleg erbij

Je gaat verder met je eigen presentatie met een online les waarin de principes getoond en uitgelegd worden.

Nog een keer delen

We organiseren een tweede feedbackronde; nu online in een Workshop. Hierin probeert ieder zo goed mogelijk de ontwerpprincipes toe te passen zodat de suggesties nog precieser worden. Je poetst nog één keer aan je slides.

Live uitzenden

We ronden de spoc af met een webinar waarin iedere deelnemer een onderdeel van haar presentatie geeft. De feedback die je nu krijgt, zal je een lekker gevoel geven voor als je voor het echie gaat.

Deelnemen? Stuur me een mail: post[at]helderenwijzer.nl.

Slides zijn belangrijk, maar slechts een onderdeel

Deze spoc is onderdeel van ons programma:

voorkantpdf
Je komt pas echt binnen bij je publiek als alle onderdelen elkaar versterken:
de kern van je boodschap, een spannend verhaal, expressie die bij je past in stem en gezicht, die slides en ten slotte nog de techniek bedienen.

Download de presentatie voor een overzicht van de inhoud in beeld.

 

 

 

 

7 Tips om de aandacht vast te houden in een webinar (Terugblik webinar Moodle proeven)

Tijdens mijn 6-weekse verblijf op Kreta heb ik voor het eerst een webinar ontwikkeld en gegeven. Met opzet heb ik dit vanuit het buitenland gedaan. Ik wilde ervaren hoe deze vorm van online leren begeleiden werkt. Kan ik hiermee vaker een tijd vanuit het buitenland werken en toch mijn deskundigheid inzetten voor klanten en lerenden, verspreid over de wereld? Think big!

Ik ben heel enthousiast over deze vorm van leren in een snelkookpan; voor mij en voor de deelnemers. Wil je ook webinars gaan geven, leer dan met me mee (zoals ik eerder beloofd heb). Na lezing van mijn verhaal weet je beter waar je aan begint. Heb je veel ervaring met “gewone” workshops? Veel lijkt hetzelfde maar je moet er echt een paar tanden bij zetten om de aandacht an deelnemers vast te houden. Aan het eind vat ik samen met De 7 Tips.

Een webinar met AdobeConnect

podsmetbijschrift.001

Klik om screenshot in volledig scherm te zien

De meesten van jullie hebben wel eens een webinar gevolgd, maar misschien niet in AdobeConnect (AC). Ik heb voor deze software gekozen vanwege de uitgebreide mogelijkheden om een webinar vorm te geven. Je kunt verschillende lay-outs klaar zetten met “pods”. Je ziet ze in de afbeelding hiernaast. Dit zijn vensters waarin je af te spelen media of interactievormen als een poll, chat, shared whiteboard of break-out rooms klaar zet. Van te voren kun je de pods groter/kleiner maken en het scherm mooi indelen. Tijdens het geven van je webinar kun je overschakelen van de ene naar de andere lay-out. Zie het als een online, interactief werkboek.

AC staat ook bekend om goede weergave van video en audio. Zelfs als mensen door elkaar praten, blijf je elkaar horen.

Ook fijn: het webinar opent direct in de browser, zonder specifieke software te downloaden. Deelnemers hebben genoeg aan een linkje.

Tijdens het webinar heb je je handen vol:

  • de slides of andere media tonen
  • de microfoons en webcams van deelnemers aan- of uitzetten
  • schakelen tussen lay-outs
  • pods, bijvoorbeeld met een poll, openen en sluiten.

Klinkt stressvol? Valt mee. Bij het eerste webinar was ik nog blij met de hulp van collega Kristin Dekkers bij het schakelen, maar halverwege de tweede sessie kon ik het multitasken al zelf. Maar daar ging wel een heel intensieve voorbereiding aan vooraf.

Multitasken moet je kunnen!

Stel je de workshop voor die je het laatst hebt gegeven. Je start een gesprek, geeft wat uitleg bij slides en een opdracht om in een groepje eea op een flap te zetten. Hetzelfde doe je  in een webinar, maar dan allemaal tegelijk. Het is de chat jouw extra tandjes erbij vraagt, want die staat de hele tijd open en “ze praten er doorheen” met hun tekstberichtjes.

Je hebt meer interactiekanalen tot je beschikking dan alleen de chat: audio en video. In een kleine groep kun je ervoor kiezen om de microfoons open te houden. Deelnemers vinden het fijn om actief deel te kunnen nemen en hun stem te laten horen op het moment dat ze daar behoefte aan hebben. Natuurlijk regisseer je dat als presentator (zie verder). Toch staan je zintuigen wijd open en beslis je in een split second wat je doet met de input. Het geeft mij een kick. Maar dit lukt alleen als je heel goed in de kern van je verhaal zit!

Hou je werkgeheugen vrij voor interactie en techniek

Mijn tip is om je heel goed voor te bereiden en een gedetailleerd draaiboek op te stellen.

Klik voor volledig scherm

Klik voor volledig scherm

Je ziet hier een fragment. Ik heb bij elke slide letterlijk uitgeschreven wat ik ga zeggen. De interactiemomenten heb ik oranje gemarkeerd. Als daar een lay-outwissel bij nodig was heb ik die aangegeven voor Krsitin. Dat ik de tekst vrijwel uit mijn hoofd had geleerd, gaf me veel vrijheid om mijn aandacht te richten op de reacties van deelnemers en op de knoppen.

Ik was hyper geconcentreerd. Dat is een uur lang goed vol te houden. In een workshop die al gauw een dagdeel kost, is het moeilijker om zo scherp te blijven. Ik weet zeker dat ik in zo’n webinar van een uur met een hoge intensiteit mijn deelnemers net zoveel kan laten leren als in een workshop van drie uur.

En die techniek, dat is echt een kwestie van oefenen. Dat kan ook zonder deelnemers. Doe een complete doorloop, liefst met een ervaren webinarpresentator. Deel het draaiboek met deze coach en vraag om tips die het je makkelijker maken. Uiteindelijk zijn het handelingen die makkelijk te automatiseren zijn door veel doen, net als schakelen in de auto.

Wat doe je met interactiekanalen: video, audio, chat

Welk beeld heb je van een webinar? Is het een presentatie die iemand ergens achter zijn bureau aan het geven is en dat jij dan meekijkt? Als daar geen interactie met de presentator of met de andere deelnemers onderling bij mogelijk is, waarom zou je daar dan een tijdstip in je agenda voor reserveren? Dan kun je net zo goed een video kijken op een moment dat jou uitkomt. Dat is voor de presentator ook veel makkelijker. Voor presentator en deelnemers wordt een webinar pas echt waardevol als er goed gedoseerde en gefocuste interactie is.

Iedereen op het podium!

Veel leerprocessen, vooral als het gaat om attitude en vaardigheden, komen pas op gang als het in een sociale context gebeurt. Laat je deelnemers daarom echt aanwezig zijn, al zitten ze alleen achter hun bureau. Ik werk met een verhouding van 50 zelf praten/50 interactie begeleiden.

Video

Je kunt zelf natuurlijk op video zichtbaar zijn, naast of boven je slides, maar je deelnemers kunnen zich ook laten zien. Dat is fijn aan het begin van je webinar. Even voorstellen verbetert de kwaliteit van de interactie. Je vergroot het scherm met de videopod, geeft de deelnemers het recht om hun webcam aan te zetten en vraagt hen om op “Start delen” te klikken.

videopods

Dit zijn niet mijn deelnemers…

Iedereen kan zich even voorstellen. De deelnemers hebben een gezicht bij de namen en stemmen. Op Kreta was mijn bandbreedte in ons eerste huis niet voldoende om iedereen in beeld te houden. De audio kwam vertraagd door. In het tweede huis ging het al stukken beter. Dus optimaliseer je internetverbinding, liefst geen wifi maar een vaste. Zet alles uit wat bandbreedte kan vragen.

In een kleine groep heeft discussiëren met iedereen op de webcam een groot voordeel. Je ziet wie er aan het praten is en zelfs wie op het punt staat iets te gaan zeggen. Men praat minder snel door elkaar heen. Overigens is het raadzaam tevoren te waarschuwen dat je mensen uitnodigt om hun webcam aan te zetten ivm opstelling van hun laptop en uiterlijke verzorging.

Audio

Audio gaat ook goed in een kleine groep. De eerste keer heb ik het vrij strak gehouden. Mensen konden altijd chatten, maar voor men de beurt mocht via de microfoon moest de hand worden opgestoken. Dan zette ik de microfoon open. Als iemand iets in de chat zei waar ik graag meer over wilde horen dan vroeg ik diegene om het even toe te lichten en zijn microfoon open te zetten. De tweede keer liet ik microfoons open staan en dan merk je dat de durfals hun airtime nemen. Dan is het opletten geblazen of men zich nog gelijk voelt qua aanwezigheid. Net als live kan een dialoog tussen twee deelnemers voor de hele groep boeiend zijn of irritant. In een webinar kan een deelnemer dan al heel snel afhaken en onzichtbaar voor de presentator alt-tabben naar de mail, of zij is assertief en roept in de chat dat ze verder wil.

Chat

Klik voor volledig scherm

Klik voor volledig scherm

Het mooie van de chat is dat iedereen zich tegelijk kan uiten, ook mensen die doorgaans niet heel graag het woord nemen. De tekstjes verschijnen om de beurt en soms moet je even wachten tot alle berichtje binnen zijn als iedereen tegelijk typt. Elke deelnemer kan zijn mening geven. In een live workshop duurt dat veel te lang.

Je kunt een Chatpod klaarzetten in een Lay-out naast een slide waar je over wilt praten, zoals in het voorbeeld links. De chatpod is hier lekker groot, zodat je alle bijdragen kunt overzien zonder scrollen.

Ook handig: je kan de chat opslaan en nasturen voor wie de parels eruit wil halen (of je doet dat gezamenlijk en bouwt daar online asynchroon weer op verder).

Wees logisch en consistent in je keuzes voor een kanaal

Ik zag laatst een webinar over het beter gebruiken van je stem. Men kon alleen antwoorden in de chat! Het was maar een kleine groep en dan verwacht je toch dat je iets kan zeggen. De ene keer stelde de presentator een vraag en dan moest je het antwoord voor jezelf houden en even later moest eenzelfde soort vraag wel in de chat beantwoord worden. Onervaren webinarontwikkelaars kunnen hun voordeel doen met coaching.

Verhoog het leereffect door de chat te verdiepen

In het begin had ik het gevoel dat ik zinloos aan het voorlezen was wat de deelnemers zelf ook konden lezen. Al heel snel kon ik schakelen naar waarde toevoegen als facilitator door meningen naast elkaar te zetten, verdieping te geven, misverstanden te corrigeren of door te vragen.

Kern van je verhaal als magnetische verdeelsleutel

Een voorwaarde om de input te verrijken is dat de kern van jouw verhaal glashelder is en dat je weet wat je deelnemers willen weten. Wat je boodschap versterkt, uitdaagt, vanuit een ander perspectief laat zien of mooi illustreert trek je aan als een magneet en stuur je met iets extra’s terug naar de mensen.

 

Deelnemers bespreken wat je met een wiki kan

Deelnemers bespreken wat je met een wiki kan

Het mooiste is als deelnemers elkaar gaan helpen (zie hiernaast). Bedwing de neiging  om voor te lezen. Het haalt het tempo eruit, terwijl het hoge tempo van een webinar juist zo’n voordeel is.

Aandacht besteden aan de chat, en zelfs je verhaal daarvoor onderbreken is een goede manier om aanwezigheid te bevestigen en input te waarderen. Als deelnemer vind je het fijn als jouw geniale gedachten door de presentator worden gebruikt. Slim omgaan met de chat en met polls  is trouwens echt iets om te oefenen met ervaren begeleiding, want ik zie nog teveel presentatoren alleen maar voorlezen zonder verrijking of met slecht getimede reacties die grillig overkomen.

Slides

In een webinar deel je media waar je samen naar kijkt. Karin Hornstra noemt dit heel mooi: “Samen naar de bioscoop gaan”. Hier komt een ander belangrijk verschil met een gewone workshop om de hoek kijken. Tenzij je alle deelnemers op de webcam hebt, zie je de ogen van je deelnemers niet en heb je geen idee waar hun aandacht op gericht is. In een leslokaal heb je wat grip op de visuele afleiding, maar als je kijkers thuis of op de werkplek zitten, gebeurt er van alles om hen heen. Kind komt thuis, kat valt van kast, collega wil iets vragen… De eisen aan je mediapresentatie zijn online veel hoger.

Verveling slaat snel toe dus pak en houd de aandacht met aantrekkelijke slides waarop je vrijwel alleen met (verrassend) beeld werkt. Ik durf geen frequentie te noemen die altijd opgaat, maar een minuut naar dezelfde slide is al behoorlijk lang.

Verzorg je slides. Je kijkers zitten er met hun neus bovenop, dus alles netjes recht uitlijnen, consequent zijn in lettergebruik (type en grootte).

Richt in je praatje de focus van je deelnemers op het plaatje. Verrassing is even leuk, maar daarna moet glashelder zijn waarom de deelnemer naar het beeld moet kijken. Vertel erbij en vertel niet na wat er op de slide staat. Als je die behoefte voelt, klopt je keuze niet.

Met goede slides heb je al de helft van je webinaraantrekkelijkheidsscore binnen. Ik heb al met al wel een uur of drie aan mijn slides gesleuteld. Hieronder zie je de mijne.

Techniek; test tevoren

In beide webinars was er even gedoe met de techniek. Een deelnemer kon ons niet horen, een ander kreeg zijn microfoon niet aan de praat. De meeste problemen waren snel opgelost. Voor andere deelnemers is het echter niet zo boeiend om naar dit soort dialogen “Heb je hierop geklikt? Wat zie je dan?” te luisteren. Het is heel fijn om een co-assistent te hebben die dit oplost buiten gehoor van de groep, zodat je zelf met het verhaal kunt beginnen.

Wat ons ook erg goed is bevallen is om deelnemers in het uur ervoor al even te laten inloggen en met hen te testen of alles werkt. Je kunt dan meteen even nader kennismaken en sfeer scheppen. Vanaf nu heb ik een checklist in mijn hoofd die ik afga als iemand een issue heeft.

Zelf een webinar houden?

jijeenwebinar.002

Neem contact op, dan informeer ik je over de mogelijkheden.

De kern van mijn verhaal

Nogal logisch dat je goed nadenkt over wat de kern nu eigenlijk is: met welke boodschap laat je mensen weer los. Mijn kern was:

Moodle is bij uitstek geschikt om sociaal leren te ondersteunen.

Bij het onderbouwen van die kern ben ik toch in een spagaat op twee sporen terecht gekomen. Al heb ik het doel bij twee deelnemers wel bereikt:

A Ik was een beetje sceptisch over Moodle, maar dat sceptische gevoel is na het volgen van de webinar een stuk minder geworden.

E Ik voel meer overtuiging voor het gebruiken van het platform en ben gaan nadenken over meer manieren om sociaal te leren.

Toch was een deel van de groep niet helemaal tevreden. Ik heb nagedacht over de oorzaken.

Doel als geïntroduceerd: Moodle proeven

Ik wilde experimenteren met een webinar met deelnemers die ook iets van mij verwachtten op te steken. Al bood ik het gratis aan, ik steel wel een uur van hun tijd. Ik heb een aanbod gedaan in de LosMakers LinkedIn-groep. Dat klonk nog een beetje losjes. Ik noemde het “Moodle proeven”. “Het zal vooral gaan over wat je nu didactisch aan mogelijkheden met Moodle hebt. Ik laat zien hoe je een cursus maakt met inhoud en leeractiviteiten in een blended didactisch scenario.” Tot mijn verrassing was er heel veel animo en had ik binnen twee weken twee groepen van 8 mensen.

Later bedacht: ideeën over sociaal leren met Moodle uitwisselen

Als preview voor de deelnemers en om mijn gedachten over doel en inhoud van het webinar te focussen heb ik dit blog met een vooruitblik geschreven.

Ik wist dat leden van de LosMakersgroep zowel nieuwsgierig zijn naar Moodle (open source software voor leeromgevingen) als naar sociaal leren. Daarom besloot ik deze twee interesses te combineren in een webinar waarin ik zowel een aantal functionaliteiten van Moodle toonde als een casus besprak over sociaal leren.

Diverse behoeftes en ervaring

Mijn deelnemers waren allemaal ervaren ontwerpers van onderwijs. Van hen kon ik zeker een mening over sociaal leren verwachten. Ik verheugde me al op het gesprek. Wat zij echter vewachtten was “meer over Moodle”. Maar wat ze wilden zien bleek heel gevarieerd te zijn. De ervaring met Moodle liep uiteen van nauwelijks gezien tot al behoorlijk veel mee gewerkt. En dan is het lastig om iedereen te bedienen. Daarom besloot ik de deelnemers samen de laatste afslag te kiezen.

Mee laten bepalen hoe de groep verder gaat

Voor het webinar had ik een uur gepland. Omdat ik het verschil in belangstelling wel voorvoelde heb ik op twee-derde, na een gezamenlijk blik op een cursus in Moodle en introductie van de casus, een poll gehouden onder de deelnemers met de vraag: hoe wil je de resterende 20 minuten besteden:

  1. een aantal leeractiviteiten in Moodle (Keuze, Wiki, Chat, Opdracht) meer in detail bekijken
  2. een nadere toelichting op het ontwerp horen
  3. direct bespreken hoe dit ontwerp in Moodle vorm zou kunnen krijgen

De eerste groep koos in meerderheid voor optie 3 en groep 2 koos half-om-half voor 1 en 3. De keuzes heb ik uiteraard gehonoreerd, maar de tijd voor 1 en 3 was natuurlijk wel gehalveerd.

Evaluaties gemengd in beantwoorde verwachtingen

Uit de evaluaties bleek dat wat ik in het webinar bood teveel was en tegelijk te weinig, ondanks het democratisch stemmen over de inhoud van het laatste deel. Wel was men erg blij met het meemaken van een webinar. Logisch, een opleidingsontwikkelaar moet zelf alle vormen van leren uitproberen! Ik citeer uit ingevulde evaluatieformulieren:

J wilde casus bespreken Door de voorbereiding heb ik al veel geleerd over de mogeljkheden van Moodle. Ik ga zeker nog zelf aan de slag om te kijken wat er “ontwerp-technisch” mogelijk is. Tijdens het webinar heb ik minder geleerd dan ik verwachtte. Ik had verwacht veel meer daadwerkelijk met een casus bezig te zijn. Nu was het meer een enquete over (sociaal) leren, waarin ik veel bevestiging van mening heb gezien. De uitleg over wat met Moodle mogelijk is, viel tegen.
Mogelijk waren mijn verwachtingen door de mate van voorbereiding te hoog gespannen.

I gaat meer met interactie in Moodle doen Ik vond het fijn dat er zoveel aandacht besteed werd aan de interactie. Hierdoor heb ik weer nieuwe inspiratie gekregen om nieuwe tools uit te gaan proberen. Ik had wel graag nog iets meer gezien over hoe je slim bepaalde functionaliteiten in kunt zetten en waar precies bepaalde knoppen zitten.

S heeft zin gekregen om Moodle te gaan proberen Ik had verwacht iets meer Moodle in actie te zien dan nu het geval was. Maar aan de andere kant leer ik zelf meestal het beste van zelf doen en ‘op mijn bek gaan’ of juist niet en dan goed nagaan wat ik heb gedaan en wat wel en niet goed was. Na de webinar ben ik zeker geprikkeld om Moodle een keer te gaan proberen!

T raadt aan het ingangsniveau beter aan te geven Ik vond het heel leuk om eens een webinar mee te maken en vond dat jullie dit goed hebben aangepakt. Als tip zou ik willen geven om goed aan te geven wat het ingangsniveau is. Als je namelijk al wat cursussen in Moodle hebt ontwikkeld, ben je vooral waarde aan het toevoegen, maar haal je er zelf minder uit. Al vond ik het wel interessant om meer met de blik van sociaal leren naar het geheel te kijken, in plaats van e-learning alleen.

Dus, het is zo’n open deur en toch moet je er steeds weer op gewezen worden: beperk je tot de kern en communiceer die helder van introductie tot en met afronding.

Dan nu de tips

de7tips.001

Je kunt de tips downloaden als pdf.

 

 

 

Vooruitblik webinar Moodle proeven

introplaatje.007Op 17 en 20 maart geef ik een webinar met een introductie van Moodle. Ik heb alleen ‘geadverteerd’ op Twitter en in de LinkedIngroep LOSMakers. Hier tref je leuke mensen die zich bezighouden met ‘losmakende’ manieren van leren en daar komen vaak tools bij kijken. Nu ben ik zelf niet zo’n toolnerd, maar er is er één waar ik wel veel van weet en dat is Moodle.  Dagelijks ben ik bezig met de vraag: een groep mensen wil iets leren, hoe stop je hun leerproces dan in Moodle? In het webinar wil ik daar een voorproef van geven.

We hebben een uur. Wat doen we daarin?

Niets is zo vervelend als een uur lang kijken en luisteren naar een vrouw die op een scherm zit te klikken en daar commentaar bij geeft. Mensen die weten dat er nog 7 of 8 andere mensen virtueel aanwezig zijn, willen met elkaar uitwisselen. Ik heb nog geen idee hoeveel mijn deelnemers van Moodle weten. Sommigen werken er al mee, anderen hebben alleen dat grappige, maar ook wat neuzelig klinkende woord opgevangen. Dus daar ga ik eerst maar eens naar vragen. En zo zijn er veel momenten waarop ik interactie ga inbouwen.

Jawel, een leerdoel

Net als voor een ‘echte’ (hoezo ‘echte’?) workshop heb ik een leerdoel geformuleerd:

Na afloop van het webinar kun je aan een collega die iets van opleiden weet, vertellen hoe je een aantrekkelijke sociaal-constructivistische cursus met een blend met leeractiviteiten ontwerpt en ontwikkelt in Moodle.

Collega die iets van opleiden weet

Mijn deelnemers zijn zelf collega’s die iets van opleiden weten. Ik kan dus makkelijk jargon gebruiken en hoef niet uitgebreid bij allerlei termen als sociaal-constructivisme, blended learning of wiki stil te staan. Dat is voorkennis die ik veronderstel, zowel bij mijn deelnemers als bij de mensen aan wie zij hun ervaring gaan doorvertellen.

Een aantrekkelijke cursus

‘Moodle ziet er zo saai uit!’ Hoe vaak ik dat niet hoor. Dat is nu heel makkelijk op te lossen. Julian Ridden, een enorm belangrijke man in de Moodle gemeenschap heeft twee mooie themes gemaakt die iedereen gratis en voor niks kan installeren met een paar clicks. Bekijk trailers van Essential en Elegance.

Deze themes zien er ook mooi uit als de Moodlecursus op een tablet of smartphone wordt bekeken. Kies je één van deze themes én presenteer je passende multimediale inhoud in je cursus, dan is Moodle verre van saai.

Tijdens het webinar werken we in het theme Essential en laat ik zien hoe je beeld en video en plaatst.

Een sociaal-constructivistische cursus

Eigenlijk is het al een stokoude term, maar hoeveel cursussen die daadwerkelijk aan de definitie van sociaal-constructivisme voldoen heb je mogen ontwerpen en vervolgens ook zien slagen? Toevallig zijn die LOSMakerstypes daar wel heel erg van, maar het gros van de e-learning die ontwikkeld wordt, is ‘spoon feeding’. Natuurlijk is het heel nuttig als een deelnemer binnen een hoofdzakelijk sociaal gerichte cursus zelfstandig een brok leerstof kan verwerken om dat vervolgens mee te nemen in een groepsactiviteit, maar hoe dat gaat, stel ik niet aan de orde in het webinar. Ik laat leeractiviteiten zien die je samen kunt doen, omdat ik een peer feedback fan ben.

En in het webinar wil IK natuurlijk ook sociaal leren.

Een blend met leeractiviteiten

Iedereen heeft wel een beeld bij de term ‘blended learning’. Dat is gedeelde voorkennis, zoals ik al schreef. Meestal overlappen die beelden aardig. Vroeger was het ‘e-learning’ EN een ‘face-to-face’ meeting. Een module doorklikken zodat deelnemers met dezelfde voorkennis naar een bijeenkomst komen, was al heel wat. Nu, mede dankzij het goede werk van Clive Shepherd van Onlignment, geven we er een veel bredere invulling aan. In deze video legt hij uit dat het een ‘blend of approaches’ is of van ‘methods’.

In aansluiting daarop kun je kineopdfblendedlearning

Blended Learning Today bekijken waarin je op p. 1 een mooie tabel ziet met deze approaches en voorbeelden van grote vriend Clive.

In het webinar vertaal ik dit concept van blended learning naar een scenario dat ik met de deelnemers wil uitbouwen in Moodle met leeractiviteiten die vooral bij de ‘non-formal approach’ aansluiten. Methodes waarmee je het meest flexibel kunt aansluiten op leervragen die ontstaan tijdens het leren. Denk aan het onvermijdelijke Forum, maar ook aan de Poll en de Woordenlijst. Hierbij gaat het me met name om de combinatie van leerstof verwerken met cases, toepassen op eigen werk en leren van feedback geven aan elkaar. Tijdens het webinar discussiëren we over de te maken keuzes.

Ontwerpen en ontwikkelen

Kip of ei? Begin je te ontwerpen vanuit je kennis van wat er met Moodle kan of draai het om: een ‘vrij’ ontwerp maken en dan kijken of het kan met Moodle? Ik heb een sterke voorkeur voor de laatste volgorde. Bedenk welke ervaring je deelnemers nodig hebben, kijk daarna pas naar de organisatorische voorwaarden en je eigen beperkingen (je kunt niet voor elke cursus een professionele video laten maken of een Les met tig vertakkingen). Kies ten slotte uit de trucendoos van Moodle. En soms kun je met een beetje sjoemelen met instelingen en permissies voor elkaar krijgen wat je in je hoofd hebt.

Ontwerpen is bedenken en een scenario uitschrijven. Daar gebruik ik meestal een excel sheet voor met kolommen voor elk aspect van de leeractiviteit, leerdoel, activiteit en input van de lerende, feedback van wie, tijdsbesteding etc.

Ontwikkelen is schrijven of knutselen met multimediale tools (of uitbesteden als je daar geld voor hebt) en dan alles in Moodle plakken. Van dat proces laat ik in het webinar iets zien met spullen die ik klaar heb staan.

Werken met een casus

Ik hou ervan om het voorstelbaar te maken, alleen dan kunnen de deelnemers meedenken. We werken dus met een casus. Wat is er nu leuker om te delen dan dat waar ik nu mee bezig ben? Misschien heb je op mijn site al iets gelezen over de Beste Blend voor Presenteren op Afstand. Hiervoor ontwikkel ik samen met Niek van der Spek een blok over aantrekkelijk presenteren met multimedia, in een webinar. We hebben ons ontwerp daarvoor grotendeels klaar. Een stukje daarvan gebruik ik om te laten zien hoe het ontwikkelen gaat en om met de deelnemers de keuze van de Moodle bronnen en activiteiten te bespreken.

Een speciaal aanbod

Ik verheug me al helemaal op de kick van het geven van het webinar. Maar, mijn wijze vriendin Lida die zich heeft verdiept in marketingstrategieën met webinars, drukt me op het hart dat ik de deelnemers een aanbod moet doen. Bij deze: alle deelnemers krijgen van mij een adviessessie over blended ontwerpen met Moodle van een uur voor € 50,00 (€30,00 korting op de normale prijs). We verdelen het over twee keer een half uur. Eerst een half uur om je vraag goed te analyseren en dan een half uur om het advies te bespreken.

De sessies zijn dus vol nu, maar als je toch van het aanbod gebruik wilt maken, dan kan dat als je dit artikel tweet.

Webinarsoftware kiezen, GoToWebinar of AdobeConnect?

Op 30 januari heeft een groepje LOSMakers twee webinartools uitgeprobeerd, namelijk GoToWebinar met Hedwig Schlotjes-Belle als organisator/presentator en AdobeConnect met Karin Hornstra. Met webinarsoftware kun je zo globaal dezelfde dingen: presenteren op video, slides laten zien en interacteren met je deelnemers via vragen, een chatbox of door mensen de microfoon of camera te geven. Dezelfde functionaliteiten kunnen echter een heel verschillende gebruikerservaring opleveren. En kan echt wel alles met elke tool? Daarom hebben we deze twee tools vergeleken op dezelfde criteria. De deelnemers (zie onderaan voor de namen) hebben na afloop een Google Form ingevuld met hun ervaringen. Hierbij de resultaten.

Wil je voordat je gaat lezen al een indruk hebben van de look en feel beide tools, kijk dan deze video waarin ook een vergelijking wordt gemaakt.

Of bekijk deze screenshots.

screenshotgtw

GoToWebinar

AdobeConnect

AdobeConnect

Inloggen en opstarten

Webinarsoftware draait volledig online, of je moet er een pakketje voor downloaden. Bij de start hadden we het eerste verschil te pakken.

GoToWebinar AdobeConnect
Voor GoToWebinar (GTW) krijg je een uitnodiging van de organisator met een ID voor de sessie. Je gaat naar joinwebinar.com vult de ID in, je emailadres en je voor- en achternaam en dan heb je toegang. GTW is een product van Citrix. Het wil dat je eerst Citrix Receiver downloadt voor je het kunt gebruiken. Veel grote organisaties nemen hun IT-infrastructuur al af van Citrix en daar staat het al op de pc. Citrix downloaden heeft voor niemand problemen opgeleverd. Het verzoek was om ruim tevoren in te loggen en eea te testen. Dat heeft iedereen gedaan. Vlak voor de starttijd werden we er echter weer uitgegooid en was opnieuw inloggen nodig. GTW draait op elke recente browser. Voor AdobeConnect hoeft niets gedownload te worden. De organisator stuurt een link van de sessie. Daar klik je op en je bent ‘binnen’.De software, met name de audio, werkt volgens Karin het beste met Firefox. Ze heeft ervaren dat de combinatie met Chrome soms een slechte ervaring geeft. In de documentatie staan echter geen beperkingen op browsers.Voor iedereen verliep inloggen en opstarten probleemloos.

Kwaliteit audio van presentator en deelnemers

De presentator kunnen horen, is de minimumvereiste voor een geslaagd webinar. Liefst hoor je ook de andere deelnemers. Bij elke tool moet je eerst de software toegang geven tot je microfoon (en webcam). Vervolgens kun je je eigen microfoon open of dicht zetten. Wel fijn om even dicht te doen als je hard moet hoesten bijvoorbeeld of erg hoorbaar ademt, zoals we hebben ervaren. De presentator kan ook de microfoon of webcam van de deelnemers bedienen.

GoToWebinar AdobeConnect
Presentator Hedwig had wat gedoe met haar microfoon. Haar geluid was zachter dan dat van de deelnemers. Ze heeft haar ingebouwde microfoon wat harder kunnen zetten en daarmee was het probleem wel opgelost. Toch was de verstaanbaarheid van de deelnemers (die ‘de microfoon hadden’) beter dan die van de presentator en dat voelt wel gek. Eén deelnemers hoorde ook ruis, maar dat kan de ademhaling zijn geweest van een van de anderen.Het duurde wel 20 minuten voordat we allemaal door hadden hoe de microfoon werkte en we Hedwig goed konden versteen. Hier waren zowel presentator als deelnemers uitstekend verstaanbaar.

Kwaliteit beeld van presentator en deelnemers

De presentator is natuurlijk sowieso in beeld via haar webcam, al kan ze ervoor kiezen zichzelf tijdelijk niet in beeld te laten zien ten faveure van slides of een video die ze wil afspelen. Of deelnemers in beeld zijn, bepaalt de presentator ook met de instellingen die ze vooraf kiest.

GoToWebinar AdobeConnect
Hier is alleen een presentator in beeld en eventueel een panelist. Andere deelnemers zie je niet. Bij onze test was Kristin als panelist naast Hedwig in beeld. De presentator kan andere deelnemers tijdelijk de rol van panalist geven en hen zo in beeld brengen voor de andere deelnemers. Wellicht heeft dit ermee te maken dat GTW vooral voor grotere groepen bedoeld is, waarbij het onwenselijk is dat iedereen in beeld is.GoTo heeft ook een ‘Meeting’variant waarin je in kleine groepen online samenkomt. Dan heeft iedereen standaard zijn webcam en microfoon aan. We hebben nu de Webinarvariant geprobeerd.

 

Hier is de default dat alle deelnemers in beeld zijn, mits het er maximaal XX zijn.Het scherm van AC is opgebouwd uit vensters, zogenaamde ‘pods’. Elke pod bevat een functionaliteit, bij voorbeeld een poll, chatbox of de videobeelden van de deelnemers. De presentator kan tijdens de sessie de schermopbouw aanpassen aan de media die getoond worden of de interactievorm waarop de focus moet liggen. Als de presentator in plaats van de pod waarin de deelnemers op video te zien zijn iets anders toont, moet je de daarna als deelnemer je webcam opnieuw verbinden. Dat is als ergerlijk ervaren. Ook werden twee deelnemers bij het veranderen van het scherm uit de sessie gegooid en moesten opnieuw inloggen.

 Overzichtelijkheid van het scherm

Hoewel GTW en AC een heel verschillende interface hebben, werden deze niet heel verschillend gewaardeerd. Zoals ik bij het onderdeel video al aangaf werkt AC met flexibele ‘pods’ (vensters, zie screenshots). Als er in GTW een poll wordt gepresenteerd, komt deze als een pop-up over je scherm heen (kan hier geen afbeelding van vinden). In AC verschijnt deze in een apart venster.

Het is me wel opgevallen dat we bij AC eerder de goede knop hadden gevonden waarmee je je microfoon bedient dan bij GTW. Bij GTW moet je een paneeltje uitschuiven om bij die knoppen te komen.

Media tonen tijdens de sessie

Net als in een face 2 face presentatie kunnen er slides getoond worden of een document dat de deelnemers gezamenlijk reviewen. Ook kun je een video afspelen. Verder kun je nog denken aan de mogelijkheid om je scherm te delen. Dat laatste is uiteraard erg handig als je wilt uitleggen hoe software werkt. We hebben in beide tools media bekeken.

GoToWebinar AdobeConnect
Hedwig had enkele slides klaar staan van een vorige sessie. Deze konden alleen in bewerkingsmodus getoond worden en niet in afspeelmodus, waardoor ze het venster niet mooi vulden. Als ze de slides afspeelt, schuiven ze over de video van presentator en panelist heen.We hebben ook een videofragment van YouTube bekeken. Dat kwam schokkerig over. Het delen van het scherm werkte wel, maar het was zo klein dat lezen een uitdaging was voor deze middelbare deelnemers. Karin toonde ook slides in het grootste venster en deelde haar scherm.Je kunt in AC niet live een video streamen van YouTube of Vimeo. Je moet hem downloaden, converteren naar mp4 en dan kun je hem afspelen. We hebben dat uitgeprobeerd. We hoorden eerst een echo. Toen we allemaal onze microfoon uitzetten, was dat opgelost en was de kwaliteit goed.

Interactie tussen presentator en deelnemers en deelnemers onderling

Wat een webinar interessant maakt, is dat je contact met elkaar kunt hebben via allerlei kanalen: je kunt elkaar horen, soms ook zien, open vragen beantwoorden die de presentator stelt, een antwoord kiezen in een poll of met elkaar chatten. Als organisator bepaal je naar gelang het doel van je sessie en de omvang van de groep wat je gaat inzetten. Je kunt vragen en polls klaarzetten en maakt een draaiboek, zoals je dat in een face 2 face workshop ook zou doen. Ook hiervan hebben we de meeste smaken geproefd. Hier hebben we de grootste verschillen ervaren.

GoToWebinar AdobeConnect
Presentator Hedwig stelde open vragen. We konden echter elkaars antwoorden niet zien. We konden wel vragen in een box typen, maar zagen niet de vragen die anderen stelden. Hedwig reageerde ook niet op de vragen.Kristin had de rol van panelist maar had geen extra bevoegdheden in de interactie. De tijd die ons ter beschikking stond was nu te kort om de procestaken goed te verdelen.De interactiemogelijkheden via audio zijn  beperkt in de Webinarvariant. Er kan maar een klein aantal microfoons tegelijk open staan. Vrij willekeurig stonden de microfoons van sommige deelnemers open en andere dicht. Dan kon je dus niets zeggen. Deelnemers hadden het gevoel afgesloten te zijn van de conversatie die liep tussen de mensen die wel konden praten. Dat demotiveert.Ook via video is er geen interactie mogelijk. Als je elkaar niet kunt zien, verlies je contact: ‘Wie zijn hier eigenlijk?’

De interactie die als goed werd ervaren, waren de polls (mc-vragen) waarvan Hedwig de uitkomsten kon laten zien.

Het bleek dat Hedwig de instellingen van een vorige sessie had gekopieerd waardoor de Question en Chatfunctionaliteiten dicht stonden. Ze zijn er dus wel in GTW.

AC kent heel veel mogelijkheden, ook bijvoorbeeld een whiteboard waar je met zijn allen op kan tekenen. In Breakout rooms kan de organisator zijn deelnemers in subgroepjes aan het werk zetten met een opdracht. Zij krijgen dan een eigen chatbox en kunnen direct met elkaar praten zonder de anderen te storen.Een andere, heel leuke vorm van interactie waar Karin ons op wees, zijn de statusopties. Elke deelnemer kan een aantal icoontjes bedienen voor Voor of Tegen, Hand opsteken, Applaus geven, Even weg, etc.

Een van ons vond dat de poll er mooier uitzag in GTW dan in AC.

Kortom, er kan in AC heel veel in al die pods. Het wordt ervaren als professioneel en heel dynamisch, maar roept ook de vraag op of je dit allemaal een beetje vlot onder de knie hebt.

Gebruiken of niet en waarom

Ten slotte de hamvraag: voor welke tool kies je?

GoToWebinar AdobeConnect
Drie deelnemers schatten de kans op gebruik in op 0 tot 20%, één op 50% en één op 80-100%.Ik citeer de evaluaties:

  • Te weinig mogelijkheden
  • Het gebrek aan interactiviteit en het design dat me niet aansprak.
  • Een mooie tool maar lijkt te beperkt en als gebruiker minder aantrekkelijk.
  • De eenzijdige communicatie maakt de toepasbaarheid beperkt. Maar bij andere webinars heb ik de ervaring, dat je altijd in GTW kunt komen; nooit problemen met inloggen en dat is een voordeel. Je moet wel erg goed presenteren voor de camera om te blijven boeien, maar dat is te leren uiteraard!
  • Ik maak gebruik van meerdere tools, ook GoToWebinar zal voor een bepaalde doelgroep de ideale tool zijn.
  • Hedwig vindt GTW stabiel en eenvoudig in gebruik.
Hier twee maal 80-100%, drie keer 50% en één keer 0-20%.

  • Het werken met de pods maakt je sessie heel dynamisch. Het lijkt of er geen beperkingen zijn op wat je zou willen doen.
    Fijn dat je niets hoeft te installeren. Bij GTW moet je eerst Citrix downloaden (al gaat dat wel heel snel).
  • Positief qua mogelijkheden of interactiviteit, maar ik wil nog verder kijken naar andere webinartools.
  • Komt professioneel over. Gebruikersvriendelijk. Veel mogelijkheden. Jammer van de YouTube-filmpjes die je moet omzetten naar mp4.
  • Ik vind de mogelijkheden en het scherm zeer goed, maar het platform zelf nogal instabiel. Ik werd er 3 of 4 keer uitgegooid en een andere deelnemer ook.

 

Ik sluit af met enkele algemene opmerkingen van deelnemers:

  • “Handig om nog iets eerder te horen over gebruik Firefox voor AC. Heb het snel geïnstalleerd maar moest wennen aan de nieuwe knoppen en beeldscherm.
    Fijn dat er een derde ondersteuner was Steven. Zeker als je twee tools uitprobeert. Verder enorm leerzaam en bruikbaar in mijn denkproef over gebruik van webinars.”
  • “GTW is echt voor webinars, en minder geschikt voor de vorm die wij tijdens de toolverkenning kozen. Daardoor komt GTW er negatiever uit dan het verdient; ik las in een vergelijkend artikel, dat GTW de Rolls Royce onder de tools is. Dat vind ik nogal overdreven.”
  • “Ik ken beide tools, en was in de veronderstelling dat ik nog niet alles gezien had van GoToWebinar, dat er nog verborgen mogelijkheden waren. Maar die zijn er niet. Een hele cleane tool om webinars/presentaties te geven aan grote groepen zonder audio. En ik begrijp dat het dan ook goed werkt.”
  • “Mijn voorkeur gaat uit naar AC. Liever een speeltuin met onbegrensde mogelijkheden waarin je sommige attracties overslaat, dan ergens mee willen spelen en het niet kunnen vinden.”

Wat komt er kijken bij de voorbereiding?

Karin heeft verteld hoe ze een webinar voorbereidt. Vaak begeleidt ze een presentator die zelf minder ervaren is met de tool. “We bepalen hoe het webinar/de training er uit komt te zien. Dan gaat het om de afwisseling van presentaties met foto’s en videomateriaal en hoe de schermen en pods worden gebruikt voor interactie. Ik zet alles klaar en voer een test uit met de presentator waarna ik soms nog wat aanpas. Je kunt via AC uitnodigingen verzenden maar daar maak ik geen gebruik van. Ik maak zelf uitnodigingen met schermprints.”

Ook de voorbereiding vlak voor de start is belangrijk:

  • scherm wachtkamer instellen
  • presentator rechten geven
  • deelnemersrechten instellen
  • alle applicaties afsluiten (Skype, FaceTime, Outlook etcetera en start mijn computer opnieuw op voor elk webinar.
  • check op storende geluidjes
  • mobiel uit, vaste telefoon uit
  • met presentator beeld en geluid checken

Ten slotte, ook niet onbelangrijk, wat kost het?

Hedwig betaalt € 936,00 per jaar (€ 78,00 euro ex BTW per maand) voor GTW. Je kunt gratis een maand een proefdraaien. Adobe Connect kost € 436,00 per jaar, (€ 55,00 per maand). Ook deze kun je gratis een maand proberen.

Op LinkedIn kun je de discussie naar aanleiding van deze verkenning lezen. Hierin worden andere tools genoemd (WebEx, Clickwebinar) en of je een training nodig hebt.

Deelnemers: Steven Scheer (technische assistentie), Kristin Dekkers, Fransien Roovers, Joyce Cordus, Gerlanda Dirksen en Isabelle Langeveld