Belbinnen met de Roos van Leary

Het is bijna onvermijdelijk dat je ooit in je carrière met de Teamrollen van Belbin in aanraking komt. Vooral projectmanagers, adviseurs en coaches moeten wel een keer een testje doen. Dan weet je dat je Vormer, Brononderzoeker en Plant bent zoals ik. En wat doe je daar dan mee?

Ook de Roos van Leary is verplichte kost voor professionals bij wie het succes van hun communicatievaardigheid afhangt. In zijn simpelste vorm: neem je de leiding, dan kun je volgers verwachten; stel je je afwachtend op, dan neemt een ander de leiding. Nuttig om te weten, maar het model gebruiken om vervelende communicatie te draaien is best moeilijk.

Tineke van Kooten (opleidingsadviseur Het Leerbedrijf) en ik denken dat ‘de communicatieprofessional’ heel wat effectiever wordt als hij gaat Belbinnen met de Roos van Leary.* Op de conferentie ‘Faciliteren als 2e beroep’ (Soesterberg, 23 september) gaan we een workshop geven om te laten zien hoe dat werkt.

Teamrollen kiezen positie in de Roos van Leary

Een hypothese is dat Teamrollen een voorkeur hebben voor een bepaalde positie in de Roos. De Vormer zou geneigd zijn tot concurrerend gedrag, de Bedrijfsman zou  zich prettig voelen bij een volgende houding. Daarvoor is geen bewijs.

De praktijk leert dat de Teamrollen niet vast zitten aan een partje van de Roos. De binnenste schijf in het plaatje kan draaien: de teamrol kiest ander gedrag. Wil de Bedrijfsman zijn punt maken, dan is hij ook prima in staat tot leidend gedrag. Is hij voldoende overtuigend dan krijgt hij ook een Vormer mee. Belangrijk daarbij is of hij de Vormer tot

Teamrollen praten over de olifant vanuit een positie in de Roos

samenwerking kan verleiden, bijvoorbeeld door de nadruk te leggen op het gemeenschappelijk belang. Hij zet daarbij ook de kwaliteiten in die bij zijn teamrol horen, praktisch, pragmatisch, nuchter. Door de Vormer aan te spreken op zijn voorkeuren (tempo, actie en resultaat), vinden ze elkaar.

Stel dat je iemand die in zijn Zorgdragerrol zit, wilt bewegen van Ik-Boven naar Wij-Boven. Vraag je dan af wat een Zorgdrager nodig heeft om het gezamenlijk belang te zien en om initiatief te kunnen nemen. Je gebruikt je teamrolkennis dus om te bedenken wat je kunt zeggen.

Een andere mogelijkheid is zelf te switchen van teamrol om je partner in beweging te krijgen.  Stel, je zit zelf in je Bedrijfsmanrol en stelt je Onder-Ik op. Dan roep je daarmee Boven-Ik-gedrag op. Wil je dat doorbreken en heb je ook de Voorzittersrol in je bagage, stap dan over naar die teamrol. Vanuit je Voorzitter vind je het waarschijnlijk makkelijker om in Boven-Wij te gaan zitten dan vanuit je Bedrijfsman. De Voorzitter roept makkelijker Onder-Wij op want leidend gedrag zit meer in de Voorzittersrol gebakken dan in de Bedrijfsman.

Kijken naar de olifant

We voegen een derde element in: de olifant, oftewel de inhoud. Mensen praten immers ergens over en ze hebben op dat onderwerp zo hun eigen perceptie, ingekleurd door hun teamrol.

De Brononderzoeker ziet één oor van de olifant en denkt: dat is handig!  Zo’n zeil dat aan één kant vastzit zouden wij goed kunnen gebruiken bij wind mee, dat ga ik eens proberen na te maken.

De Voorzitter ziet dat de olifant met zijn kop de richting aangeeft en vindt het een handig navigatie-instrument.

De olifant kan voor van alles en nog wat staan: nieuwe afspraken over op tijd komen, een ander merk koffie, een tunnel onder het Naardermeer. Ken je als voorzitter of ‘facilitator’ de teamrollen van je groep, dan snap je beter waarom ze met bepaalde argumenten komen, ‘in de weerstand schieten’, gaan drammen of zich juist gestimuleerd voelen om hun creativiteit te tonen. Om de communicatie te versnellen of ontdooien, jongleer je met de inhoud, de kwaliteiten, voorkeuren en valkuilen van de teamrollen en de posities in de Roos van Leary.

Faciliteren

We moeten allemaal wel eens een clubje mensen naar een besluit toe leiden of ze iets nieuws laten bedenken of ze iets leren. Als je daar zelf geen directe betrokkenheid bij hebt of ‘functioneel afstand neemt’, dan ben je aan het faciliteren. Juist voor die mensen is onze workshop Belbin en Leary voor facilitators een fijne kennismaking met de combinatie van deze interventiemiddelen. Het is wel handig als je al iets van Belbin, van je eigen teamrollen en van de Roos van Leary weet.

Op de conferentie is nog veel meer leuks te doen voor docenten, coaches, projectmanagers en beroepsvoorzitters.  ‘Help, mijn workshop sterft’, ‘Faciliteren op Twitter’, ‘Faciliteren van Requirements-workshops’, ‘Ingangen met Tarot’ …. Van licht esoterisch tot buitengewoon praktisch, voor elk wat wils. Als je je voor 1 augustus aanmeldt, kost het maar € 220,00.

Wil je een eigen workshop?

Wil of kun je niet naar Soesterberg, maar wil je wel leren hoe je kunt Belbinnen met Leary, bel dan mij (06 20568091) of Tineke van Kooten (06 42688612). We bieden eind oktober een workshop van een dag aan op open inschrijving, maar doen ook heel graag incompany-sessies met ‘eigen issues’.

*Wij zijn niet de enigen die het nut zien van de combinatie van belbin en Leary. In het voorjaar heb ik samen met Rob Groen (Belbin), Bert van Dijk (Leary), Loes Wouterson en André Witbreuk (trainingsacteurs WWLA) al twee workshops onder de noemer ‘Belbin meets Leary’ georganiseerd voor trainers en trainersacteurs.