Blended learning succes bij de Belastingdienst

Altijd nieuwsgierig naar casussen over opleidingsontwerp vond ik op de site van CINOP het artikel Blended learning bij de Belastingdienst. Flexibel competentiegericht leren met juiste mix van leermiddelen. (De link om dit artikel te downloaden vind je onderaan deze webpagina van CINOP.) Ik word hier heel warm van. Zeker als ik de ervaring van een docent lees:

Docent:’Ik heb nog nooit meegemaakt dat ik niet zo aan de medewerkers hoef te trekken tijdens de contactdag; dat scheelt een hoop energie.’

Nou, dat lijkt me ook heerlijk! De medewerkers doen in de ELO de leertaken die ze nodig hebben voor hun werk, op hun eigen tijd en in eigen tempo, wisselen kennis uit bij het maken van integrale praktijkopdrachten en komen goed voorbereid naar de bijeenkomst.

Wat is het geheim van het succes? Dat zal hem zitten in de onderwijskundige expertise om die juiste mix van middelen te ontwerpen en de overtuigingskracht van de CINOP-mensen die de Belastingdienst hierin mee gekregen hebben.

Ik raad iedereen aan die met vragen zit rond de inzet van blended learning en opleidingsontwerp om dit artikel te lezen en het model te volgen. Daarbij natuurlijk vooral de leerervaringen meenemen:

  • deelnemers moeten begeleid worden naar zelfstandig leren en leren in een online omgeving
  • docenten moeten leren hoe ze die mix van leermiddelen daarbij inzetten en hoe ze deelnemers online begeleiden

Houd rekening met een aanloopperiode, maar dan word je beloond met voorbereide cursisten in je zaal die uitgroeien tot invorderaars die hun nieuwe kennis en vaardigheden op hun werkplek toepassen.

Bestuursacademie Nederland blij met Moodle

Feiten en cijfers

Mijn Bestuursacademie

  • Gebruikt Moodle sinds: 2005
  • Aantal cursisten: 3500 per jaar
  • Aantal cursussen beschikbaar via Moodle: 120 opleidingen verdeeld over verschillende modules (zie overzicht van opleidingen onderaan de homepage voor een indruk van de onderwerpen)
  • Doelgroepen: medewerkers van voornamelijk lokale overheden, van VMBO tot en met WO-Master
  • Gesproken met: Dick van der Gugten, programmamanager opleidingen en beheerder van ‘Mijn Academie’
  • Versie Moodle: 1.9, bereidt zich (mentaal) voor op de upgrade naar 2.1
  • Wie ontwikkelt de cursussen: de docenten die als freelancer voor de Bestuursacademie werken

Waarom een ELO?

E-Learningmodule Algemene Wet Bestuursrecht

De Bestuursacademie verzorgt sommige modules voor grote groepen cursisten. Een module als ‘Hoe werkt de gemeente?’ of ‘De Algemene Wet Bestuursrecht’ is onderdeel van een groot aantal opleidingen en wordt jaarlijks door honderden cursisten gevolgd. Dan loont de investering om deze inhouden door een gespecialiseerd

Met video van experts

e-learningbedrijf (Cirquest) te laten vertalen in een e-learningmodule met aantrekkelijke animaties, video en interactieve toetsvragen. Zo’n module kan in de ELO als SCORM-pakket afgespeeld worden.

Werkgevers vinden het aantrekkelijk als hun personeel opgeleid kan worden via e-learning: de cursist kan in eigen tijd en eigen huis studeren en hoeft niet naar een bijeenkomst die verzorgd wordt door een docent. En dit verlaagt de kosten natuurlijk aanzienlijk. Cursisten kunnen de e-learning doen op elk gewenst tijdstip, op elk gewenste plaats en zijn geen reistijd kwijt. Bovendien kunnen oefeningen vele malen opnieuw worden gedaan.

Waarom Moodle?

De keuze is op Moodle gevallen vanwege de lage kosten en de vele mogelijkheden. Dick heeft zich wel georiënteerd op onder andere Blackboard maar vond dit destijds te beperkt en te duur. Hij blijft andere ELO’s wel volgen, vooral om te zien of ze mogelijkheden bieden die Moodle nog niet heeft, maar is vooralsnog niet van plan om binnen afzienbare tijd over te stappen naar iets anders.

Hoe wordt Moodle gebruikt?

Moodle als spoorboekje

Alleen cursisten die een opleidingen van tien of meer lesdagen volgen, krijgen toegang tot Moodle: ‘Mijn Academie’. Zowel docenten als cursisten moeten wel even leren omgaan met Mijn Academie. Er is een handleiding voor cursisten en voor docenten online beschikbaar.

Toegang tot kennisbanken

Moodle is voor de Bestuursacademie vooral een spoorboekje voor de cursisten, een publicatieplatform voor bronnen die in een opleiding worden gebruikt, toegang tot externe bronnen als kennisbanken voor de overheid en een communicatiemiddel. Docenten informeren en motiveren cursisten over aanstaande leeractiviteiten. In sommige cursussen gebruiken cursisten de forums ook om onderling contact te houden tijdens de opleiding.

En om opdrachten te maken en in te sturen

En de activiteit Opdrachten wordt veel gebruikt.

Er zijn nog geen vaste formats of concrete afspraken over de manier waarop Moodle in een opleiding moet worden ingezet. De programmamanagers stimuleren de docenten om hun cursussen te ‘vullen’ met aantrekkelijke bronnen en links. Er zijn handleidingen voor docenten. Het beeld blijft ondanks dat heel gevarieerd. Sommige docenten maken er veel gebruik van, anderen nauwelijks. Er is wel behoefte aan een visie op e-learning die toe te passen is in het ontwerp van de cursussen. Programmamanagers hebben daar houvast aan bij het instrueren van de docenten. Docenten en cursisten zouden veel meer gebruik kunnen maken van Mijn Academie door meer kennis te delen, door te chatten en vragen op gedeelde vakgebieden aan elkaar voor te leggen. Het samenwerken aan een document (wiki) behoort tot de mogelijkheden waar geen gebruik van wordt gemaakt. Dick zou ook graag zien dat de mogelijkheid om video’s te tonen/linken kan veel meer gebruikt wordt.

Het gebeurt al

In sommige opleidingen werken cursisten in subgroepjes samen aan één opdracht zoals in de opleiding Adviseur Lokale Overheid. Voor deze subgroepen maakt Dick een aparte cursus aan waarin alleen de leden toegang hebben. Er zijn ook opleidingen waarin groepjes in discussiefora onderling gegevens uitwisselen, zonder dat andere deelnemers van de opleiding hier kennis van kunnen nemen.

Hoe wordt Moodle NIET gebruikt?

Toetsen (om te oefenen) in Learning Online

Nagenoeg geen toetsing in Moodle!  Het toetsen gebeurt in het algemeen nog steeds op papier. Voor formatieve toetsing gebruikt de Bestuursacademie een ander platform, namelijk van LearningOnline. Dick vindt de toetsmogelijkheden en toetsnavigatie hiervan aantrekkelijker dan de Quizmodule van Moodle: makkelijker animaties invoegen, links naar pop-ups met uitleg… Er staat een link op Mijn Academie naar de toetsen (kennistesten) of de deelnemer logt rechtstreeks in op Learning Online. Examengerichte toetsing kun je natuurlijk digitaal afnemen, maar dat moet dan toch in een zaal met voldoende pc’s en een ‘opzichter’. Afname op papier is dan toch nog goedkoper.

Eigen modules, plugins of blokken?

Maatwerkblokje

Ja, linksboven in elke cursus staat een vast blok met informatie die in elke cursus nodig is: Cursusinformatie,  Rooster, Boekenlijst… De informatie waar deze links naar leiden wordt gevuld vanuit het intranet van de Bestuursacademie. Een opleiding wordt t soms op zes of meer locaties gegeven. Voor elke locatie is er een aparte cursus op Mijn Academie. In elk van de cursussen moet dat blokje staan, linkend naar dezelfde informatie. Vanuit het intranet kan een programma-assistent het blok in één keer configureren voor alle locaties.

Nu 2.0 en hoger de mogelijkheid biedt blokken aan een cursuscategorie te koppelen valt een deel van de noodzaak voor dit eigen informatieblok weg, maar het vullen met informatie die via het intranet uit een database komt, blijft ook dan heel handig.

Wat zou Dick aan Moodle willen veranderen?

Het overzicht van ingestuurde bestanden bij de opdrachten is onhandig. Er staan kolommen tussen die je niet nodig hebt. ‘Scroll yourself to death!’ Feedback geven heeft een onlogische navigatie. (Schrijver dezes is het geheel eens.)

De Berichtenfunctionaliteit is ook niet handig. Waarom moet je eerst de naam van degene die je een bericht wilt sturen selecteren, dan naar beneden scrollen en voor Stuur bericht kiezen? Waarom niet achter elke naam een knop Stuur bericht?

Toekomstplannen?

De Betuursacademie wil de voordelen van e-learning nog meer benutten. Meer e-learning, minder bijeenkomsten in zaaltjes waar een docent voor nodig is en waarvoor – in de file – gereisd moet worden en daarvoor is aantrekkelijke content nodig. Cirquest is heel goed in het ontwikkelen van multimediale instructieve content. Om de lijnen zo kort mogelijk te maken heeft de Bestuursacademie Cirquest overgenomen.

Cirquest gaat voor onderwerpen die op grote schaal afgenomen worden meer mooie ‘doorklik’-modules maken. Deze worden straks niet meer in Mijn Academie (Moodle) uitgeserveerd maar via een nieuw ‘plein’.

Bedenkingen bij e-learning?

Dick ziet dat cursisten die zich op een examen hebben voorbereid met e-learning over het algemeen minder goed presteren dan cursisten die een ‘traditioneel’ leerpad gevolgd hebben met lesbijeenkomsten. Dit is te wijten aan de zware wissel die e-learning op de zelfdiscipline van de cursisten trekt. De blended vorm is dan toch een betere keuze dan uitsluitend e-learning.

Enthousiast over..

Big Blue Button!

Dit is een contributed module waarmee je direct vanuit Moodle een web class kunt houden voor maximaal100 cursisten tegelijk. De docent kan terwijl hij praat een PowerPoint laten zien, een video of een white board waar hij op schrijft en tekent. Er is een chatscherm in beeld waarin cursisten vragen kunnen stellen. Cursisten kunnen ook hun webcam inschakelen waardoor de docent hen kan zien als ze een vraag stellen… alle opties die je van een online synchrone webclass mag verwachten. De webclass kan opgenomen worden zodat cursisten hem nog eens in hun eigen tempo kunnen terugkijken.

De Bestuursacademie catert ook voor de Antillen. Docenten zullen het best jammer vinden als ze dankzij BBB niet meer naar de Pacific hoeven te vliegen. Gelukkig is de bandbreedte bij de meeste overheidsinstellingen op de Antillen nog niet afdoende…

Vragen?

Plaats een comment als je een vraag hebt voor Dick van der Gugten, de ‘Moodleman’ van Bestuursacademie Nederland.

 

Mooi hulpmiddel om activiteiten te kiezen in Moodle

Via LinkedIn kwam ik contact met Henri Roodveldt van Connected Profs. Toevallig gebruiken we allebei Moodle voor cursussen in ‘het veiligheidswezen’. Dat schept een band. Hij schreef in een discussie dat je eerst je cursus helemaal moet uitdenken voor je in Moodle aan het werk gaat, anders blijf je wijzigen. Dat is ook mijn ervaring en die van vele Moodlers met ons, lijkt me. Hoe maak je nu op een slimme manier keuzes voor je cursusscenario?

Learning by doing in Moodle

Partner Michiel Boerman en ik filosoferen over een soort ‘meta-Moodle-cursus’. Je ontwikkelt binnen Moodle een nieuwe cursus. Dus onze metacursus helpt je die cursus te ontwerpen en ontwikkelen en, hoera, aan het eind van je leerroute heb je leren werken met Moodle en je hebt ook nog je cursus klaar. Michiel is interaction designer en ik ben didactisch ontwikkelaar, dus samen moeten we dat kunnen!

Tool Guide als startpunt voor ontwerp

Omdat het nog wel even bij filosoferen zal blijven, bied ik hierbij vast een Moodle Tool Guide for Teachers aan. Niet zelf gemaakt, want hij komt van het Eastern Institute of Technology uit Nieuw-Zeeland, en ook al niet zelf gevonden, want ik heb hem van Luuk Terbeek van Bright Alley.

Klik op het plaatje om de pdf te downloaden

Ik vind deze ‘job-aid’ heel handig – als begin. Je begint bij de bovenste rij. In elke cursus heb je didactische doelen. Je wilt in elk geval information transfer en assess learning. Als je de filosofie achter Moodle toepast in je cursus wil je ook communication & interaction en co-create content! Vervolgens kijk je onder het didactisch doel welke activiteit uit Moodle je daarvoor kunt gebruiken en hoe.

Dat laatste, hoe je de activiteit vervolgens op maat moet maken voor je cursus, mag je zelf invullen. Maar deze job-aid helpt je wel een globaal onderscheid te maken tussen de verschillende activiteiten.

Die laatste kolom, met de niveaus uit de taxonomie van Bloom, hadden ze wel weg kunnen laten. Bijna elke activiteit lijkt overal geschikt voor.